PARKİNSON

PARKİNSON

PARKİNSON NEDİR?

Parkinson, yavaÅŸ ilerleyen ve beyin hücrelerinin kaybıyla seyreden nörolojik bir hastalıktır ve ilk iÅŸaret olarak hareketle ilgili problemler doÄŸurur. SaÄŸlıklı bir vücut, beyindeki dopamin adı verilen bir madde ile düzgün ve koordineli kas hareketleri saÄŸlar. Dopamin maddesi de beyinde "Substantia Nigra" adı verilen bölümünde üretilir. Parkinson hastalığında "Substantia Nigra" bölümündeki hücreler ölmeye baÅŸlar ve dopamin seviyesi düÅŸer. Bu durumda da Parkinson hastalığı ortaya çıkar.

Halk arasında titrek felç olarak da bilinen Parkinson, büyük oranda 40 ila 70 yaÅŸ aralığındaki bireylerde görülür. Erkeklerde görülme sıklığı kadınlara kıyasla %50 oranında daha fazladır. Hastalık, yaklaşık %5 oranında 20 ila 40 yaÅŸ arasındaki genç yetiÅŸkinlerde de görülebilir.  Hastalığın yavaÅŸ ilerleyici özelliÄŸinden dolayı Parkinson hastaları tedavi ile birlikte uzun yıllar yaÅŸamlarını sürdürebilir.

 

Parkinson Hastalığında Risk Faktörleri Nelerdir?

  • İleri yaÅŸ
  • Ailede Parkinson hastalığı öyküsü bulunması
  • Kırsal yaÅŸam, çiftlik ve kuyu suyu kullanımı
  • Erkek cinsiyet
  • Kafa travması
  • Demir, manganezin diyetle yüksek miktarda alınması
  • Beyaz ırk
  • Besinlerle alınan hayvansal yaÄŸlar
  • Obezite
  • Fiziksel ve duygusal stres

 

Parkinson Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Parkinson belirtileri kiÅŸiden kiÅŸiye deÄŸiÅŸiklik gösterse de, aÅŸağıdakiler dahil dört önemli motor belirtisi vardır:

  • TREMOR: Ellerde, kollarda, bacaklarda veya çenede titreme
  • RİJİDİTE: Kol, bacak veya gövdede kas katılığı
  • AKİNETİK SEMPTOMLAR:  Bradikinezi hareketlerde yavaÅŸlama ve bradimimi yani yüz mimiklerinin kaybı
  • POSTURAL İNSTABİLİTE: Refleks kaybı veya bozulmuÅŸ denge ve koordinasyon

Parkinson hastalığı olan hastalarda  aÅŸağıdakiler gibi  baÅŸka semptomdan olabilir:

  • Åžiddetli yorgunluk veya uyku bozuklukları
  • Kronik aÄŸrı
  • Korku, kaygı ya da depresyon
  • Demans veya kafa karışıklığı
  • Kabızlık veya idrar sorunları

 

Parkinson Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Parkinson hastalığının kesin tedavisi olmasa da hastalarda kullanılan ilaçlar, yaÅŸam tarzı deÄŸiÅŸiklikleri ve fizik tedavi ile semptomlar kontrol altına alınabilir.  Parkinson ilaçları, titremeyi  yönetmeye, hareket kontrolünü iyileÅŸtirmeye ve hastaların normal yürümesine yardımcı  olurken, fizik tedavi ile hastanın hareketlerini  daha iyi ve koordineli bir ÅŸekilde yapması saÄŸlanarak  hastanın fonksiyonlarını arttırmaya yönelik kiÅŸiye özel  tedavi programı  oluÅŸturulur.

Zaman geçtikçe,  ilaçların etkileri azalabilir. Bu doÄŸrultuda , hastanın fizik tedavi süreci  içinde olması semptomları hafifletmenin en iyi yolu olabilir.

 

Parkinson Hastalarının Hayatı Nasıl Kolaylaştırılır?

  • KonuÅŸarak ya da çalan bir ÅŸarkıya eÅŸlik ederek yapılan konuÅŸma pratiÄŸi
  • KonuÅŸamayan hastalar için alfabe, kelime, resim kartlarının kullanımı
  • Elde rahat tutulabilen ve kırılmayan materyalden yapılmış çatal, bıçak vb. mutfak malzemelerinin kullanımı
  • İçecekler için pipet kullanımı
  • Halı, kilim gibi ayaÄŸa dolanmaya müsait döÅŸemelerin kaldırılması
  • Varsa kapı eÅŸiklerinin kaldırılması
  • Lavabo önüne konulan tabure ile oturarak kiÅŸisel bakımın yapılması
  • Banyo ve tuvalet duvarlarına destek amaçlı özel tutacakların takılması 

HAZIRLAYAN: FZT.SALİHA KURT