Pankreas, karın boşluğunda ortalama 15-20 cm boyutlarında bir salgı bezidir. Pankreas sıvısında 20 farklı sindirim enzimi vardır.
Pankreas hem ekzokrin (sindirim enzimi salgılar) hem de endokrin (hormon salgılar) bir organdır.
Pankreas Enzimleri;
Pnakreas Hormonları;
PANKREATİT (pankreasın inflamasyonu)
Akut Pankretatit: Karın aÄŸrısı ve pankreas enzim düzeylerinin yükselmesiyle görülen akut birhastalıktır.
Kronik Pankreatit: Pankreas glandüler dokusunun yıkımı ve ilerleyici fibrozis ile karakterizekronik bir hastalıktır.
PANKREATÄ°K YIKIMIN DERECESÄ°NÄ° SAPTAMAK Ä°ÇÄ°N;
AKUT PANKREATÄ°T BELÄ°RTÄ°LERÄ°
KRONÄ°K PANKREATÄ°T BELÄ°RTÄ°LERÄ°
TEDAVÄ°: Cerrahi, ilaç ve beslenme tedavisi
AKUT PANKREATÄ°T BESLENMESÄ°
Hastanın gereksinimlerini karşılamak için, pankreas salgılarını dengeleyebilmek içinn, organ istirahati için enteral-parenteral beslenme yapılabilir.
Tolere edebilen tüm hastalarda sürekli enteral nutrisyon kullanılabilir. Gastrik nutrisyon tolere edilemiyorsa jejunal yol ile besleme yapılabilir.
Hastanın oral alımı açıldığında bu hastalar genelde zayıf olduklarından enerji yüksek verilir. Protein ihtiyaç kadar verilir. YaÄŸ miktarı diyet enerjisinin %15-20’sine kadar azaltılır. MCT yaÄŸ asitlerinin olumlu etkisi olduÄŸu bilinmektedir. Diyet vitamin- mineralden zengin ve yeterli posa mikatrında olmalıdır. Sıvı alımı artırılmalı, az ve sık besleme yapılmalıdır. Ek C vitamini verilmesi aÄŸrı ataklarını azaltabilir.
Hastada besin alerjisi varsa ( karın aÄŸrısı, hiperamilazemi,serum IgE yüksekliÄŸi, fasiyal eritem, diyare gibi semptomlar) süt ürünleri diyetten çıkarılır.
KRONÄ°K PANKREATÄ°T BESLENMESÄ°
Bu hastalarda protein- enerji malnutrisyonu oluÅŸabilir. Hastaların çoÄŸunda dinlenme enerji harcamaları artmıştır. Hastaların büyük bir kısmı pankreas enzimleriyle desteklenerek normal oral alımı saÄŸlayabilir.
EÄŸer ekzokrin pankreas yetersizliÄŸi varsa (fekal yaÄŸ atımı günde 7 gramdan fazla ise) yağı azaltılmış bir diyetle (kg başına 0.5 g ) semptom kontrolü mümkündür ancak normal yaÄŸ içeren bir diyet ve pankreas enzimlerinin verilmesi esas tedavidir.
Az ve sık beslenme önerilir. Enerjinin en fazla %30’u yaÄŸlardan ve çoÄŸunlukla bitkisel yaÄŸlardan gelmelidir. Yeterli kilo alımı saÄŸlanamıyorsa ve steatore devam ediyorsa MCT verilebilir.
Posa içeriÄŸi düÅŸük olmalıdır. Lif enzimleri absorbe eder sinirimi zorlaÅŸtırır.
Enerji ve protein gereksinim üzerinde olmalıdır. YaÄŸ düÅŸük olmalıdır.
Dyt. Ä°layda Karatay