Kardiyovasküler Aterosklerotik Hastalıklarda Beslenme - 2

Hastalığın Kontrolü ve Tıbbi Beslenme Tedavisi

Kalp- damar hastalıkları riskini en aza indirmek için kan yaÄŸlarının ideal aralıklarda olması gerekir.  Son yaptığını kan tahlilinizde HDL, LDL, Toplam kolesterol seviyeleriniz nasıldı?

Kan Lipid Profili Ä°çin Koruyucu Hedefler;

• Toplam kolesterolün HDL kolesterol seviyesine oranına bakın. Bu oran 3-4 olması düÅŸük, 5 ve üzeri olması yüksek riski ifade eder.
• Tahlil öncesinde yediÄŸiniz ve içtikleriniz aynı zamanda kullandığınız ilaçlar kan trigliserit seviyesini etkileyebilir. Dolayısıyla tahlil yapmadan önceki gün olabildiÄŸince dengeli beslenmeye özen gösterin.
• Kan trigliserit seviyesinin 150mg/dl’nin altında olmasını isteriz.
• Aşırı alkol alımı, karaciÄŸer hastalıkları, hipotiroidi ve diyabet durumlarında kan trigliserit seviyeleri yüksek çıkar. Aynı zamanda fazla kilo ve yüksek karbonhidratlı beslenme de trigliseit seviyelerini yükseltir.
• Temel hedef ateroskleroz oluÅŸumunda 1. Derecede rol oynayan LDL kolesterol seviyelerii düÅŸürmektir. Referans deÄŸer hastalığın risk boyutuna göre deÄŸiÅŸse de genel anlamda LDL kolesterol seviyesinin 100 mg/dl altında olmasını isteriz.

Bu bağlamda beslenmeniz ile ilgili dikkat etmeniz gerekenler aşağıdaki gibidir;

• DoymuÅŸ yaÄŸdan gelen enerji günlük aldığınız enerjinin %7’sinden az olsun. Kırmızı et, derili etler, iÅŸlenmiÅŸ et ürünleri, palm yağı, hindistan cevizi yağı vb)
• Trans yaÄŸdan gelen enerji günlük aldığınız enerjinin %1’sinden az olsun. (Paketli ve iÅŸlenmiÅŸ ürünler.)
• Diyetinizeki yulaf, kurubaklagiller, sebze ve meyveyi artırın. Bunlar çözünür posa kaynağıdır. Çözünür posa LDL kolesterol seviyesinin düÅŸmesine yardımcı olur.
• Özellikle enerjisi sınırlı diyetlerde posa miktarı artırılmalıdır. Dolayısıyla beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmekler, pirinç- makarna yerine bulgur tercih edebilirsiniz.
• Dolma ve sarmalarda kıyma yerine haÅŸlanmış mercimek kullanabilirsiniz.
• Yumurtayı haftanın 2-3 günü ile sınırlandırmalısınız.
• YaÄŸda kızartma yerine fırında, haÅŸlama, buÄŸulama piÅŸirme yöntemlerini tercih ediniz.
• Genetik olarak hastalığa yakınsanız günlük 100 mg E vitamini almanız konusunda doktorunuza danışabilirsiniz.
• Trigliserit düzeyi ve pıhtılaÅŸma faktörünüz yüksek ise  ek balık yağı kullanabilirsiniz.

Hazırlayan: Dyt. İlayda Karatay

Kaynak: Baysal, A., Bozkurt, N., Pekcan, G., Aksoy, M., Kutluay Merdol, T., Besler, H. T., KeçecioÄŸlu, S., Mercangil, S.M. Diyet El Kitabı. Ankara, 1999