BAKER KİSTİ (DİZ ARKASI AĞRISI)

BAKER KİSTİ (DİZ ARKASI AĞRISI) NEDİR?

Baker kisti dizin arkasında oluşan küçük, sıvı içeren şişlikler olarak bilinir. Bir travma ya da darbe sonucunda diz eklemi zarar görerek şişmeye neden olabilir. Baker kistleri genellikle ciddi olarak kabul edilmezler fakat teşhisi için bir uzman doktora başvurmak gerekmektedir.

Polipteal kist olarak da bilinen baker kisti, şişkinlik ve gerginlik hissine neden olan, dizin arkasında oluşan küçük, sıvı dolu bir şişliktir. Baker kistleri, diz eklemine ya da çevredeki dokulara zarar verdiğinde dizde fazla sıvı birikmesiyle gelişir. Bu birikme durumunda baker kisti haline gelen kese oluşur. Baker kisti genellikle iyi huylu büyümeler olarak tanımlanır.

BAKER KİSTİ (DİZ ARKASI AĞRISI) NEDEN OLUR?

Baker kisti, dizin arka bölümünde ve diz bölgesinde yer alan hücrelerin zaman içerisinde değişikliğe uğramasıyla beraber meydana gelir. Baker kistinin en yaygın nedenleri arasında farklı tipte diz artriti ve yaralanmalar yer alır. Baker kistlerine neden olan en yaygın artrit türleri ise şöyle sıralanır:

Osteoartrit (kireçlenme)
Romatoid artrit (eklem romatizması)
Gut hastalığı

Diz yaralanması olduğu durumlarda yaşanan hasar nedeniyle dizde baker kisti oluşmasına neden olabilecek şişmeler oluşabilir. Baker kistine neden olan diz yaralanmaları şöyle açıklanabilir:

Tekrarlayan zorlanma yaralanmaları
Menisküs
Hiperekstansiyonlar (eklemlerde germe hareketinin zorlanarak yapılması)
Burkulma
Diz Kapağı Çıkığı (Patella Dislokasyonu)
Kemik kırıkları

BAKER KİSTİ (DİZ ARKASI AĞRISI) RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

Baker kisti, artrit ya da yaralanma yaşayan kişilerde gelişerek etkileyebilir. Bunun yanında bazı kişilerde baker kisti görülme olasılığı daha yüksek olmaktadır. Bu kişiler şöyle sıralanır:

35 ila 70 yaş arasındaki kişiler
Sporcular ya da sıklıkla egzersiz yapan kişiler
Çalışma esnasında dizlerine çok fazla baskı uygulayan kişiler
Artrite sahip olan insanlar

BAKER KİSTİ (DİZ ARKASI AĞRISI) BELİRTİLERİ NELERDİR?

Baker kistinin en yaygın görülen belirtisi dizin arka bölümünde oluşan şişliktir.

Baker kisti belirtileri şöyle sıralanabilir:

Dizde keskin ağrı
Dizin arka bölümünde sertlik
Dizde sınırlı hareket
Diz altı ya da bacak çevresinde şişlik
Diz, baldır ya da bilek bölgesinde kızarıklık

Baker kisti olan bazı kişilerde semptomlar görülmeyebilir. Baker kistleri bazen alt bacakta kan pıhtısı semptomlarına benzer şişlik ve renk değişikliği olarak da görülebilir.

BAKER KİSTİ NASIL ANLAŞILIR ?

Diz arkasında meydana gelen ve şişlik şeklinde kendini gösteren sol ya da sağ Baker kisti eklem hareket açıklığı kısıtlılığına neden olmaktadır. Şiş bölge çevresinde görülen ve hareketle birlikte daha belirgin hale gelen gerginlik ve ağrı Baker kistinin yaygın görülen belirtileri arasında bulunmaktadır. Başlangıçta çok fazla belirti göstermeyen Baker kisti şiddetli ağrı olması ya da kistin patlaması durumunda tanı ve ayırıcı tanı için diz röntgeni, MR’ı, Doppler ultrasonografisi ve eklem ultrasonografisi gibi görüntüleme yöntemleri ile teşhis edilmektedir.

BAKER KİSTİ KENDİLİĞİNDEN GEÇER Mİ ?

Baker kisti bazı vakalarda kendiliğinden geçmektedir. Uzman hekimler kontrolünde takip edilen kist, yalnızca fizik tedavi uygulamaları ve tavsiye edilen egzersiz hareketleriyle zaman içinde kaybolmaktadır. Vakaların ortalama %70’inde kistin kaybolduğu gözlemlenmiştir. Bununla birlikte Baker kistinin kendiliğinden geçmesi oldukça uzun sürmektedir. Kistik oluşum bazı vakalarda yıllar sonra ortadan kalkmaktadır.

BAKER KİSTLERİ (DİZ ARKASI AĞRISI) NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Uzman doktor, baker kistinin teşhisinin ardından altında yatan nedenine yönelik tedavi uygulayabilir. Bu kist genellikle dizde buna neden olan hasar iyileştiği zaman ortadan kaybolur. Baker kisti küçük yaralanmalar sonucunda ortaya çıktıysa şu yöntemlerle tedavi edilebilir:

Dinlenme: Baker kistinin ilerlemesini engellemek için yaralanmaya neden olan durumlarda uzak durarak fiziksek aktiviteye son verilmeli ve dinlenme sağlanmalıdır.
Buz Kompres: Yaralanmadan sonraki gün, her saat başı 10 ila 15 dakika boyunca buz torbası veya soğuk kompres uygulamak tedavi yöntemleri arasında yer alır. Bu noktada buzu doğrudan cilde uygulamamaya özen gösterin.
Sıkıştırma: Sıkıştırma, yaralı dize giden kan akışının azalmasında yardımcı olarak şişliğin azalmasını sağlar. Sıkıştırma bandajı uygulayabilir veya dizin etrafına sarabilirsiniz.
Yükseklik: Baker kisti tedavi yöntemleri arasında dizi ve alt bacağı kalp seviyenin üzerine kaldırmak da yer alır. Bacağı yastık, battaniye veya minderlerle destekleyebilirsiniz.
İlaçlar: Uzman doktor, ağrıyı hafifletmek ve şişliği azaltmak için non-steroidal antiinflamatuar ilaçlar önerebilir.
Fizik Tedavi: Bir yaralanmanın ardından baker kisti oluşmuşsa veya artritiniz varsa, uzman doktor size fizik tedavi önerebilir. Fizyoterapist size etkilenen dizin etrafındaki kasları güçlendiren esneme ve egzersizler göstererek tedavi edecektir.
Diz ameliyatı: Dizdeki yırtık kıkırdak bağları onarmak için ya da bir kemik kırılması sonucunda baker kisti oluştuysa diz ameliyatına ihtiyaç olabilir. Bu durum nadir olarak görülse de diz kullanımının kısıtlanması durumunda baker boşaltılması veya çıkarılması için cerrahi müdahale gerekebilir.

BAKER KİSTİ TEDAVİ EDİLMEDİĞİNDE NELER OLABİLİR ?

Baker kisti tedavi edilmezse ilerleyen dönemlerde patlayabilmektedir. Patlama nedeniyle açığa çıkan eklem sıvısı baldırlara doğru akmakta ve dizden ayak bileğine kadar keskin bir ağrıya, şişliğe ve renk değişikliklerineneden olmaktadır. Bu dramatik tabloda sıvı akışının gerçekleştiği baldır bölgesinde belirgin kızarıklık ve şişlikler görülmektedir. Bu durumda daha ciddi komplikasyonlara da neden olabilen Baker kisti bacak damarlarında kan pıhtısı oluşmasına da neden olabilmektedir. Bu nedenle şişlik ve kızarıklıkların devam etmesi durumunda en yakın zamanda bir sağlık kurumuna başvurmak gerekmektedir.

BAKER KİSTİNİ ÖNLEMENİN YOLLARI NELERDİR?

Baker kistini önlemenin en iyi yollarından biri diz yaralanmalarını önlemek olacaktır. Özellikle spor veya diğer fiziksel aktiviteler esnasında şu durumlara dikkat etmek gerekir: