Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) 2021 verilerine göre 20-79 yaÅŸ grubundaki yaklaşık 537 milyon yetiÅŸkin diyabetle yaÅŸamaktadır.
Diyabet hastalığı geliÅŸmiÅŸ insan sayısının 2030 yılına kadar 643 milyona, 2045 yılına kadar ise 783 milyona ulaÅŸacağı tahmin edilmektedir.2021 yılında diyabet nedeniyle, 6,7 milyon kiÅŸi hayatını kaybetmiÅŸtir. Günümüzde giderek yaygınlaÅŸan diyabet hastalığı nedeni ile her beÅŸ saniyede bir kiÅŸi ölmektedir. Altı canlı doÄŸumdan birinde de gebelik sürecinde diyabet geliÅŸmektedir. Ayrıca dünyada diyabete yakalanmış 1,2 milyondan fazla çocuk vardır. BozulmuÅŸ glikoz toleransı da 541 milyon yetiÅŸkinde görülmektedir.
Ülkemizde de diyabet sık görülen bir hastalıktır. Uluslararası Diyabet Federasyonunun güncel verilerine göre Türkiye’de her yüz kiÅŸiden 16’sı diyabet hastalığına yakalanmış durumdadır ve 9.020.900 yetiÅŸkin diyabet vakası vardır.
Diyabette tam bir iyileÅŸme yoktur. Hastalar eÄŸer hekim, diyetisyen, hemÅŸire, diyabet eÄŸitimcisinden oluÅŸan diyabet ekibinden iyi bir destek alır ve verilen tedaviye ve önerilere uyum saÄŸlarlarsa diyabeti olmayanlar gibi aktif ve saÄŸlıklı bir hayat sürdürebilirler. Diyabet tedavisinde amaç kan ÅŸekeri ayarını saÄŸlamak diÄŸer bir ifade ile kan ÅŸekeri yükselmelerini ve kan ÅŸekeri düÅŸmelerini önlemektir. Bu ayarın saÄŸlanması komplikasyonların geliÅŸimini önlemek veya geliÅŸmiÅŸ komplikasyonların seyrini yavaÅŸlatmak için son derece önemlidir. Ä°yi bir diyabet kontrolü, kan ÅŸekeri seviyesini mümkün olduÄŸunca normale en yakın tutmak anlamına gelir. Bu durum, aÅŸağıdakilerin yapılmasıyla saÄŸlanabilir:
SaÄŸlıklı beslenme: Her insanın enerji, karbonhidrat, protein, yaÄŸ, lif, vitamin, mineral gereksinimi vardır. Diyabetli kiÅŸilerle diÄŸer kiÅŸilerin besinlere olan gereksinimi aynıdır. Bir kiÅŸide diyabetin olması bu gereksinimlerden birini veya birkaçını azaltması veya arttırması anlamına gelmez. Ancak, özellikle karbonhidrat içeren besinlerin vücudun ihtiyacından fazla tüketilmesi kan ÅŸekeri seviyelerini yükseltir. Bu nedenle kan ÅŸekeri kontrolünün saÄŸlanmasında diyabetli bireye özgü beslenme tedavisinin verilmesi önemlidir.
Fizik egzersiz: Egzersiz, vücudun glikozu etkili bir ÅŸekilde kullanmasını ve kan ÅŸekeri kontrolünü saÄŸlar. Ayrıca, obez olan Tip 2 diyabetli kiÅŸilerin kilo kaybetmesine yardımcı olur.
Kaynakça:www.halksagligi.hacettepe.edu.tr
Hazırlayan : Dyt. Ebru TURGUN